2012 Nog even geduld….

Laat ik beginnen met een bekentenis, waaruit mijn onverlichte staat moge blijken. Toen ik las dat - ter zake deskundige - wetenschappers hadden vastgesteld dat de Maya kalender verkeerd geïnterpreteerd is en dat niet het jaar 2012 maar het jaar 2220 het eindpunt is van de huidige cyclus, kon ik een glimlach niet onderdrukken. In columns en nieuwsbrieven heb ik verkondigd geen enkele waarde te hechten aan alle 2012 voorspellingen en interpretaties, en uiteraard had ik verwacht pas in 2013 de Shangri Las te kunnen nazingen, ‘ I hate to say I told you so, but……I told you so.’
Leuk dat dit nu al kan; jammer dat niemand - ook niemand van degenen die dramatische gebeurtenissen in 2012 als een feit presenteerden - mijn aanbod tot een weddenschap heeft aangenomen.

Tot zover de speelse en onbelangrijke kant van de zaak. Laten we eens kijken of er ook een serieuze les te trekken valt uit de 2012 hype.
Je kent waarschijnlijk de trieste vaststelling - was het Mark Twain ? – ‘Het enige dat we van de geschiedenis kunnen leren, is dat we niets van de geschiedenis leren.’ Daar moest ik vaak aan denken als er weer eens een ‘2012 email’ binnen kwam. Een paar historische voorbeelden van identieke verwachtingen:

-het zeer spoedige verschijnen van wereldleraar Maitreya (die aankondiging begon in de jaren ’70 en wordt nog steeds herhaald)

-de talloze boeken waarin de enige echte sleutel tot de mistige voorspellingen, inclusiefantichrist en 3e wereldoorlog, van Nostradamus wordt geopenbaard (Ik herinner
me zo'n boek. Het lag bij de Slegte en had op de cover de interpretatie van kwatrijn zoveel: Charles en Diana zouden binnenkort de troon bestijgen. Meteen nadat het boek was uitgekomen, verongelukte Diana. Oeps.)

-de Jehova’s Getuigen leven sinds hun oprichting bijna twee eeuwen terug al in de eindtijd. De datum en de bijbehorende tekenen des tijds worden steeds aangepast.

Drie elementen lijken gemeenschappelijk te zijn in dit soort verwachtingstheorieën:
1 er is een aankondiging of aankondiger
2 er gaat binnenkort iets belangrijks/beslissends gebeuren en dus leven we nu in een bijzondere tijd
3 er zijn tekenen die de verwachting bevestigen

Dit simpele schema is al talloze keren afgespeeld. Zoals duizenden Hollywoodfilms in wezen hetzelfde schema volgen. In de loop der geschiedenis hebben honderden miljoenen mensen geloofd en gebekvecht, gewaarschuwd en gewanhoopt, gemaild en georganiseerd, slaap gemist en gebeden, kortom zich voorbereid. Op iets dat niet kwam.
Blijkbaar is het mensen eigen om in een bijzondere tijd te willen leven, om een beeld van de toekomst te willen hebben en om te willen behoren tot de uitverkorenen ‘die het weten’.

Hecht ik dan geen enkele waarde aan de kennis van oude culturen als de Aborigines, de Hopi Indianen of Siberische Shamanen ? Aan boeken als de Openbaring van Johannes ?
Ja en nee. Ongetwijfeld kunnen mensen die zich onderdeel weten van de natuur en/of die tot grote spirituele hoogten gestegen zijn, incidenteel een dieper inzicht in een situatie hebben, even ‘uit de tijd’ zijn, intuïtief weten wat te wachten staat. Een enkeling heeft dit vermogen wellicht zelfs min of meer structureel.

Echter, afgaan op je eigen intuïtie is al een hachelijke zaak, vervormd als indrukken zijn door onze angsten en verlangens. (Hoe vaak ik mensen al niet heb horen vertellen dat ze voelen 'binnenkort' hun partner te zullen ontmoeten….) Rudof Steiner, wiens werk zeer vele concrete vruchten heeft voortgebracht, bezat de wijsheid om te onderkennen dat zijn intuïtieve waarnemingen ook subjectieve elementen konden bevatten.
Als ik dat vergelijk met het gemak waarmee men nu soms persoonlijke dromen, visioenen, overtuigingen of verwachtingen als feit presenteert en er cursussen, inwijdingen en/of een bijzondere positie op baseert, dan overvalt me enige twijfel aan het kritische vermogen van de 26% ‘ongebonden spirituelen’ in Nederland.
Bij genoemde angsten en verlangens komt nog onze culturele conditionering: de incarnaties van Merlijn, Maria Magdalena en koninginnen van Atlantis zijn niet te tellen, maar je hoort nooit iemand beweren koning van de Hottenttotten geweest te zijn. Laat staan zijn schoenenpoetser.

Kortom, als je eigen intuïtie al een hachelijke zaak is, dan is afgaan op andermans intuïtie hachelijk in het kwadraat. Ik heb geen idee wat de Maya’s met hun kalender beoogden en hoe de dreamtime van Aborigines zich verhoudt tot meditatie weet ik ook niet. In de Openbaring van Johannes is met enige goede wil wel wat chakrasymboliek het herkennen, maar het is onzeker of het boek wel van Johannes is, en hoeveel ervan is overgeschreven uit de vele soortgelijke ‘eindtijdteksten’ uit die tijd zullen we ook nooit weten. Als iemand er een inspirerende interpretatie van weet te geven, dan is die inspiratie waardevol. En een moment of een datum als willekeurige kapstok voor bezinning gebruiken, prima. Wanneer het echter, zoals bij 2012, in de sfeer van theorieën, voorspellingen en bewegingen terecht komt, dan nadert wat mij betreft de waarde snel naar nul.

Zeker, we leven in een tijd waarin de beperkingen van het oude mechanistische wereldbeeld pijnlijk duidelijk zijn geworden. En een andere manier van denken en (samen)leven is hard nodig om onze planeet te behouden en de mensheid een toekomst te geven. Het lijkt me dat degenen die daar concreet invulling aan geven een veel grotere bijdrage leveren dan degenen die lucht bakken van wat er in de toekomst al dan niet zou kunnen gebeuren. Die toekomst hangt van ons af, en ieder uur dat besteed wordt aan getheoretiseer over en geïnterpreteer van vage symboliek en mistige voorspellingen, is een verspild uur.

Kom, aan het werk.