Feedback

Long time no column. Sorry daarvoor. Druk met Kirtana, daarna reizen en allerlei andere zaken in/aan mijn hoofd.

Sommige van die zaken betreffen waar ik het over wilde hebben. Gedrag. De guru van Yogananda, de strenge doch rechtvaardige Sri Yukteswar, maande zijn leerlingen regelmatig "Learn to behave' (maar dan in het Hindi). Af en toe was er iemand zo vrijmoedig om op te merken dat de discipelen in de ashram daar waren om God te vinden, en niet zozeer om maatschappelijk verantwoord gedrag aan te leren. Die kreeg dan de wind van voren. Ook in het Hindi, dus vraag me niet hoe die wind er verbaal precies uitzag. Ongetwijfeld zal de meester het hebben gehad over op elk niveau de gepaste houding hebben. Yogananda merkte later op "Als je niet de liefde van je medemensen kunt opwekken, hoe denk je dat dan bij God te doen ?"

Ik zie zelf twee aspecten aan het belang van juist gedrag. Het ene is dat we allemaal uitdrukkingen zijn van hetzelfde bewustzijn, en als zodanig niet wezenlijk van elkaar en God verschillen. We zijn om die reden iedereen respect verschuldigd, ook mensen die we niet leuk vinden.

(Wat me eraan doet denken dat ik lang geleden optrad met een cabaretprogramma. Op een keer deed ik dat in Hoogeveen, waar een aardig deel van de bevolking christelijk is, toen nog wel althans. Het was in de tijd dat Saddam Hoessein een paar Engelse gezinnen gegijzeld hield. Zijn pogingen om genegenheid uit te stralen, en op te wekken, door kinderen klopjes op hun hoofd te geven, mislukten jammerlijk. Op het toneel merkte ik verontwaardigd op "Hij houdt niet echt van die kinderen, dat zie je zo. Nou, wij houden ook niet van hem." De instemming in de zaal was voelbaar. "Of is er iemand die wel van hem houdt ?" Niemand stak de hand op. Met een verrast "O, blijkbaar geen christenen in de zaal vandaag", strafte ik op laaghartige wijze, maar daar ben je cabaretier voor, de aanwezigen af.)

Het andere aspect is dat spiritueel onderricht groot belang hecht aan het niet verspillen van energie. Dat is de functie van de 10 geboden, de yama's en niyama's, en noem alle morele codes maar op. Door je in alle omstandigheden op gepaste wijze te gedragen, verklein je de kans dat je in 'gedoe' terecht komt en energie daaraan moet besteden i.p.v. aan je innerlijke leven.

Nu kom ik zelf regelmatig wel in gedoe terecht. Ik doe dus vast iets verkeerd. Maar ik weet niet wat. Als je me tot inzicht kunt brengen, graag.

Als iemand die activiteiten organiseert en spullen verkoopt, word ik regelmatig geconfronteerd met gedrag dat me verbaast van mensen die bewust met hun spirituele ontwikkeling bezig zijn. Afspraken niet nakomen, niet betalen, op het laatste moment afzeggen, niet op komen dagen, boos worden als iets per ongeluk verkeerd loopt of als ik ergens niets mee wil, niet reageren. Als ik niet van andere docenten en organisatoren hetzelfde hoorde, zou ik denken dat het allemaal aan mij ligt.

Het enige dat ongetwijfeld wel aan mij ligt is dat ik me soms met iets bemoei waar volgens mij wel, maar volgens de ander niet om gevraagd is. Soms worden vrouwen, ik kan er niets aan doen, het zijn altijd vrouwen, boos als ze mij een kettingbrief sturen en ik een berekening terugstuur waaruit omomstotelijk de onzin blijkt van het 'we worden allemaal rijk' sfeertje. In mijn idee nodigt iemand mij daartoe uit door ongevraagd zo'n brief te sturen. Maar tjongejonge, wat een verontwaardiging krijg ik soms op me af. Nu is mijn vermoeden dat dat komt doordat de persoon in kwestie zelf ergens wel twijfels had over het kettinggebeuren, maar die opzij heeft geduwd om deel te kunnen nemen.

Ik kreeg ook een keer een oprecht dankbare reactie van een kettingbriefvrouw. Dat was leuk. Maar misschien heeft het alleen maar mijn eigen nutteloze gedrag in stand gehouden. Want ik vraag me soms af of het ingaan op wat mensen doen en zeggen nu wel of niet gepast gedrag is.

Als het gaat om niet betalen of afspraken niet nakomen, ben ik van mening dat het mijn morele plicht is om daar niet mijn schouders over op te halen. Omdat ik dan de ander de boodschap geef dat A onjuist gedrag zonder gevolgen blijft en B hij/zij me niet interesseert. En dat wil ik niet want het is beide niet zo. Dus bel of mail ik net zolang tot we eruit zijn. Of tot ik het, in geval van niet betalen, aan een incassobureau overgeef. Want dat is een enkele keer de uiterste consequentie. Iemand's onbetrouwbaarheid belonen door te denken "Ach, laat maar zitten", dat druist in tegen mijn gevoel.

Als het gaat om zaken als een kettingbrief, een mailing met onzin of niet op komen dagen, dan vraag ik me wel eens af waarom ik daarop reageer. Mijn neiging is om mezelf te antwoorden "Iémand moet het toch doen ?" Het is tegen de trend van de laatste 40 jaar in, maar naar mijn mening bemoeien mensen zich niet teveel, maar te weinig met elkaar. Tolerantie is m.i. pas tolerantie als er een vorm van contact is. Anders is het desinteresse en langs elkaar heen leven. Door respectvol terug te komen op wat iemand doet of zegt, neem ik die persoon serieus. Denk ik. Maar als ik zie hoe moeizaam dat soort communicatie gaat en wat een 'gedoe' het soms oplevert, vraag ik me af of ik iets over het hoofd zie. Ben ik een roepende in de sociale woestijn en zou het goed zijn als het normaal werd dat mensen elkaar vriendelijk feedback geven ? Of maak ik me te druk om anderen en zou ik me alleen met mijn eigen schandelijke gedrag bezig moeten houden ?

Wie mij feedback wil geven, is van harte welkom.