Het Korte Boek inleiding

In de literatuur kennen wij al eeuwen het korte verhaal. De Angelsaksische cultuur kent zelfs een korte variant ervan, de short short story. Doorbordurend op het idee dat men de literaire ervaring, door zaken tot de essentie terug te brengen en te beperken, als ware het een homeopathisch geneesmiddel kan potentiëren, zijn wij tot het concept gekomen van het Korte Boek. Dat dit het eindpunt is van een proces van jaren, van studie, trial and error, (soms schokkende) ontdekkingen en pilotprojecten, moge duidelijk zijn. Wat is de verbijsterende uitkomst van onze studie ?

Gaandeweg het onderzoek werd helder dat het boek zoals wij dat kennen het resultaat is van een uitdijïngsproces, dat zo geleidelijk heeft plaatsgevonden dat het tot op heden zelfs aan de knapste koppen en de grote centra der literaire wetenschap voorbij is gegaan. Pas onze studie heeft aan het licht gebracht dat vanaf de eerste Sumerische kleitabletten en de palmbladenliteratuur van de Tamil Nadu cultuur in Zuid India, de lezer, die wij daarom liever boekenconsument noemen, langs de kant heeft staan kijken hoe schrijvers een voorname plaats in de samenleving veroverden. Door, en dat is de crux van de zaak en de belangrijkste conclusie van ons onderzoek, voortdurend het volume van hun product, het boek, op te schroeven. Het resultaat is dat wij het als boekenconsument thans de gewoonste zaak van de wereld vinden om ons een weg te lezen door, wij rubriceren de zaken meteen maar:

natuurbeschrijvingen

beschrijvingen van uiterlijk

karakterbeschrivingen

familierelaties

een zogeheten 'plot'

verslagen van ontmoetingen

gedachten van hoofdpersonen en (ja zelfs !) figuranten

dialogen tussen personages

beschouwingen van de schrijver over hetgeen hij schrijft

daar dan weer bechouwingen over

beschouwingen van de schrijver over krantenrecensies over beschouwingen over beschouwingen van de schrijver over hetgeen hij schrijft

boodschappen, oproepen en aansporingen van morele, religieuze of politieke aard

verwikkelingen van romantische aard

beschrijvingen van handelingen van sexuele aard

maatschappelijke kritiek

Wie deze lijst overziet en meent dat hier toch niets vreemds aan is, die is zelf het beste bewijs van onze stelling dat schrijvers zich sluipenderwijs en zeer geraffineerd sociaal naar voren en naar boven hebben geschreven. Immers, de zaak met nuchterheid bekijkend, kan men niet anders dan tot de conclusie komen dat de bovenstaande aspecten en onderdelen van het boek zoals wij dat kennen, ten eerste overbodig zijn en ten tweede de lezer in een permamente staat van passieve literaire consumptie houden. Vandaar de term 'boekenconsument'.

Om twee voorbeelden te geven: indien de boekenconsument zelf geen behoefte voelt de maatschappij te bekritiseren, waarom zou hij dan kennis moeten nemen van het feit dat een ander dat wel doet ? Indien de consument zelf een bevredigende sexuele relatie heeft, waarom zou hij dan gaan lezen over hoe een ander het doet ? En indien hij zo'n bevredigende relatie niet heeft, waarom zou hij zich pijnigen met het lezen van andermans sexuele genoegens ? Het klinkt hard, maar er is geen andere conclusie voorhanden: Het klassieke boek veroordeelt de boekenconsument tot een tweedehands leven.

Wat wij hebben willen bereiken met de introductie van het Korte Boek, is een radicale terugkeer naar de essentie, naar wat wij noemen 'De kracht van het kleitablet'. De geschreven tekst is weer wat het ooit was; een appèl, een explosie. "Hagdakh groet zijn heerser Syrathan." Kan het krachtiger ? Vanaf nu geen uitweidingen, verwikkelingen en beschrijvingen meer, waar de boekenconsument zich braaf aan onderwerpt. Het Korte Boek is als een stroomschok. En het is aan de lezer, die dan eindelijk weer de rol van boekenactor oppakt, om er een schokgolf van te maken. In de wereld van het Korte Boek flitsen ideeën en inzichten van bewustzijn naar bewustzijn. Het is gedaan met dromen en slapen. De geest van Jan Vrijman en Karel Appel heeft eindelijk zijn weg gevonden naar de literatuur. Eén, soms een halve pagina volstaat. NU, kedèng, statement, symbool, creatie, KLAAR.

Het moge bombastisch klinken, toch is de aankondiging waarmee wij afsluiten gepast, gerechtvaardigd en op zijn plaats:

LEZERS VAN BOEKEN, U BENT WEER VRIJ !

 

Bob den Ouden & John de Jong